دوشنبه ۲۹ خرداد ۱۴۰۲ - ۰۵:۳۰
نظرات: ۰
۰
-
چرا امام جواد (ع) یگانه فرزند امام رضا معرفی شد؟

براساس برخی از اسناد تاریخی مشهور اما نامعتبر، امام جواد(ع) تنها فرزند امام رضا (ع) معرفی شده اند، اما این ادعا صحت ندارد.

به گزارش«اطلاعات آنلاین»، امروز 29 خردادماه مصادف با روز ۳۰ ذی القعده سالروز شهادت امام جواد (ع) است.

امام محمد تقی (ع) همچنین به باب الحوائج شهرت دارد. جواد (بخشنده) و تقی (پرهیزگار) مشهورترین القاب آن حضرت (ع)، و رضی و متقی از دیگر القاب ایشان است. امام جواد (ع) هنگام شهادت جانگداز پدر ارجمندش حضرت امام رضا (ع) در اواخر ماه صفر سال ۲۰۳ هجری قمری، ۸ ساله بود که مقام امامت به ایشان انتقال یافت. احادیث ارزشمند بسیاری از آن امام همام (ع) در کتبی همچون عیون اخبار الرضا، تحف العقول، مناقب و بحارالانوار نقل شده است.

حکومت عباسی دو بار امام جواد علیه‌السلام را به بغداد احضار کرد. سفر اول در زمان مأمون، چندان طولانی نبود. بار دوم، در ۲۸ محرم سال ۲۲۰ ق، به دستور معتصم عباسی وارد بغداد شد و در ذی‌القعده همان سال به شهادت رسید. روز شهادت حضرت در بیشتر منابع ۳۰ ذی‌القعده می‌باشد.

پیکر مبارک حضرت را در کنار مقبره جدش امام موسی کاظم علیه‌السلام در کاظمین به خاک سپردند. سن امام جواد (ع) در هنگام شهادت ۲۵ سال بود. به همین خاطر حضرت، جوان‌ترین امام شیعیان به هنگام شهادت بودند.

اما در این مطلب به یک خطای مشهور تاریخی اشاره شده است.

 به گمان بسیاری از افراد و براساس برخی از اسناد تاریخی مشهور اما نامعتبر، امام جواد(ع) تنها فرزند امام رضا (ع) معرفی شده اند، این باور آن چنان در میان مردم گسترش یافته است که حضرت جواد (ع) به عنوان یگانه فرزند ایشان توصیف می شود.

شاید مهمترین دلیل بر این اشتباه تاریخی، تولد به ظاهر دیر هنگام فرزندان امام رضا (ع) بوده است، به گونه ای که بسیاری از افراد، به گمان اینکه حضرت فرزندی ندارند و نخواهند داشت، امامت ایشان را انکار کردند، تا این نیز آزمایشی برای اهل زمان خویش باشد که امام زمان خود را، نه به نشانه های معنوی امامت بلکه بر نشانه های ظاهری او قضاوت می کردند.

شاید مهمترین شخصیتی که به موضوع تک فرزندی امام جواد (ع) اشاره کرده است جناب شیخ مفید بوده اند. اما به نظر می رسد ترجمه نامناسب و برداشت ناشایست از سخن ایشان در کتاب«ارشاد» منجر به این خطای بزرگ تاریخی شده است.

خطایی که در دوران تاریخ، بارها بیان تا به گمان برخی به یک باور تاریخی تبدیل شده است.

جناب شیخ مفید، در کتاب خود که به نام «الارشاد فی معرفه حجج الله علی العباد» تالیف شده و به عنوان ارشاد شیخ مفید در طول هزار سال گذشته، شناخته می شود می نویسد:  و مضی علی بن موسی الرضا (ع) و لم یترک ولدا نعلمه الا ابنه امام بعده ابا جعفر محمد بن علی (ع)،«امام علی بن موسی (ع) درگذشت - و به شهادت رسید- در حالی که فرزندی جز امام بعد خودش، امام جواد (ع) در "نزد ما شناخته شده" نبود.»

استفاده از دو عبارت «لم یترک ولدا نعمله»عبارتی است که نه آن چنان، با دقت مطالعه شده و و نه توسط مترجمان به روشنی ترجمه شده است.

اگر این عبارت به شکل ترجمه لغت به لغت ترجمه شود باید گفت که شیخ مفید می گویند که « نشاختیم برای حضرت بعد از فوت او فرزندی غیر از امام جواد (ع)» . دو قید استفاده شده در کلام شیخ مفید، یعنی "بعد از فوت و شهادت امام رضا (ع)" و عبارت "نشناختیم" نشانگر آن است که حضرت ایشان فرزندانی در زمان حیات خویش داشته اند که در طول حیات امام(ع)، از دنیا رفته اند بنابراین در زمان شهادت، تنها یک فرزند ، یعنی امام جواد (ع)، از ایشان باقی مانده اند و نسل امامت از این طریق باقی مانده است.

همچنین استفاده از عبارت "نشناختیم" نشانگر تردید ایشان در تعداد فرزندان امام رضا (ع) است. به بیان دیگر ما نشاختیم نه اینکه فرزندانی بوده یا نبوده! حال اگر بدانیم که شیوه شیخ مفید در کتاب خود، بر اختصار و کوتاه نویسی بوده، علت این موضوع روشن تر می شود.

تعداد فرزندان امام رضا (ع)

اما عالمانی مانند مقدس اردبیلی، علامه مجلسی، مرعشی نجفی برای امام رضا (ع) فرزندان دیگری به نام های ابراهیم، حسن ، حسین ، جعفر و دختری به نام فاطمه نام برده اند که در کنار وجود نازنین امام محمد تقی معروف به جواد (ع )، در مجموع 6 نفر را از فرزندان امام رضا (ع) به شمار آورده اند.

نکته مهم دیگر که به جز امام جواد (ع) و فاطمه، همه فرزندان امام رضا (ع) در شهرهای مختلف ایران مدفون هستند.

همچنان که بارگاه حسین بن الرضا ، معروف به مزار شاهزاده حسین (ع) از زیارت گاه های معروف در شهر قزوین است.

بارگاه ملکوتی جعفر از فرزندان امام رضا (ع ) در اصفهان به نام امامزاده شاه کرم شناخته می شود.

 فرزند دیگر ایشان نیز با نام حسن، در روستایی به نام برج زیدان در یک فرسخی شهر قوچان قدیم که به عنوان شهر عتیق شناخته می شود مدفون هستند.

 یکی دیگر از پسران امام رضا (ع) به نام ابراهیم در10 کیلومتری شهر قوچان کنونی مدفون شده اند.

پربازدیدترین

پربحث‌ترین

آخرین مطالب

بازرگانی